Wat is shirk en welke soorten zijn er?


Shirk betekent ‘deelgenoot toekennen aan’ en is het tegenovergestelde van tewhid. Meervoud hiervan shirk is ‘shuraka’. In de Kuran worden de mensen tot de tewhid uitgenodigd, wat Allah als de enige God erkennen betekent. Het is uiterst verboden aan Zijn bestaan, attributen en daden deelgenoten toe te kennen; enkel Allah behoort aanbeden te worden.

Om deze reden wordt er in de Kuran gesproken met “… Afgoderij is inderdaad een geweldig onrecht.”[1] en zegt Allah ook “Allah vergeeft het niet als er aan Hem gelijken worden toegekend. Afgezien daarvan vergeeft Hij aan wie Hij wil. En wie een gelijke toekent aan Allah heeft inderdaad een zeer grote zonde begaan.”[2] Want de mens is de aangewezen persoon op de wereld. Want alles in deze wereld is onder het bevel en dienst van de mens, en de mens beheert hier ook over.[3] Hoe kan het dan zo zijn dat de mens die als beheerder naar de aarde is gestuurd, Allah verlaat of een deelgenoot aan Hem toekent door de dingen zoals hijzelf of de dingen die tot zijn dienst staan te aanbidden?

Shirk verlaagt de mens op deze manier en zorgt ervoor dat hij wordt weerhouden van hoge en eerbare graden die Allah voor hem mogelijk heeft gemaakt. Om deze reden is shirk de zwaarste zonde en vergeeft Allah degenen die shirk plegen niet. In de Risale-i Nur wordt dit als volgt verwoord:

“Ongeloof is immers inhoudelijk een belediging ten opzichte van de gehele schepping, een reducering van haar waarde, een verloochening van alle kunstzinnig geschapenen die de eenheid van Allah getuigen en een vernedering van de namen van Allah, waarvan de verschijningen in de spiegels der schepping zichtbaar zijn. Teneinde de rechten van de gehele schepping van de ongelovigen terug te nemen, werpt Kahhar-u zul-Djelal, Die de Sultan der schepping is, deze ongelovigen voor eeuwig de hel in. Immers, een grenzeloze misdaad vereist een oneindige bestraffing.”[4]

Soorten shirk:

Shirk el-Istiklal:

Het meest openlijke shirk soort is het aanbidden van hemelse creaties zoals de zon, maan en sterren, krachten van de natuur, mensen die gedeeltelijk of volledig Goddelijk beweren te zijn; dus buiten Allah om het aanbidden van het levende en het niet levende dingen. Omdat Allah hierbij achterwege wordt gelaten of er een deelgenoot aan Hem wordt toegekend en deze worden aanbeden, is dit shirk el-Istiklal genoemd.

Hieronder valt ook de shirk dat er een goede God is voor de goede daden, en een slechte God voor de slechte daden, en dat zij worden aanbeden. Hieronder vallen de religies als ‘Zarathusta’, ‘Dualisme’ en ‘Madjus’.

Shirk et-Teb’id:

Dit soort shirk houdt in dat er wel in Allah wordt geloofd, maar dat er met andere dingen een deelgenoot aan Hem wordt toegekend. Dus dat er wordt geloofd dat er ook andere goddelijke creaties zijn en zij goddelijke kenmerken hebben. De drie-eenheid die in het Christendom later bij is verzonnen, is van dit soort. Want zij noemen Jezus de zoon van God en Maria de heilige geest en geloven dat de zoon en de heilige geest net als Allah Almachtig en Alwetend zijn; hierdoor geloven zij in de heilige vader, de zoon en de heilige geest driehoek.

Shirk et-Takrib:

Dit is het derde soort shirk. Hierbij wordt de Schepper van de werelden als één geaccepteerd, maar tegelijkertijd wordt niet Allah, maar andere dingen als standbeelden aanbeden om –zijnde als bemiddelaars– dichter tot Allah te kunnen komen. Deze standbeelden brengen de mens tijdens het aanbidden van hen echter noch goeds noch slechts toe. Wasaniyya, of heidenen, is het laagste, slechtste en meest vernederende soort van shirk. Toen de Islam aan het opkomen was, was dit soort shirk over heel de wereld verspreid; om deze reden is in de Kuran de meest vernederende woorden zeer vaak herhaald en is dit verdorven geloof heftig verboden.[5]

Een andere vorm van shirk is dat sommige mensen sommige onder hen als “Allah” accepteren; zij laten de geboden en verboden van Allah achterwege en volgen de geboden en verboden van de mensen onder hen. In de Kuran is vermeld dat Joden de rabbijnen en Christenen de priesters naast Allah als God toe eigenen, dus dat ze de geboden en verboden van Allah achterwege laten en gehoor geven aan de geboden en verboden van de mensen onder henzelf; dit terwijl het bevel er is enkel Allah te aanbidden.[6]

Deze soorten van shirk, is openlijk in het volgende vers als volgt samengevat:

“Zeg: "O mensen van het Boek, kom tot één woord, waarin wij met elkander overeenstemmen: dat wij niemand dan Allah aanbidden en dat wij niets met Hem vereenzelvigen en dat sommigen onzer geen anderen tot God aannemen, buiten Allah." Maar, als zij zich afwenden, zegt dan: "Getuig, dat wij Moslims zijn."[7]

De minst openlijke shirk die in de Kuran duidelijk wordt gemaakt, is blindelings volgen wat zijn echo en gevoelens begeren. In de Kuran wordt immers het volgende verteld en als slecht bestempeld:

“Heb jij hem gezien, die zijn eigen begeerte als zijn god aanneemt?”[8]

We behoren ons dan zeer oplettend te weerhouden van openlijke en minder openlijke shirk. De Waarlijke Eenheid kunnen we enkel op die manier bereiken.

Allah heeft in de Kuran iedere vorm van shirk, in het bijzonder het aanbidden van standbeelden, zon, maan en sterren, krachten van de natuur, polytheïsme en de drie-eenheid in het Christendom, heftig afgewezen; de Kuran heeft de eenheid aan de mens gepredikt. Via vele verzen uit de Kuran is duidelijk gemaakt dat enkel Allah gevolgd en aanbeden zal moeten worden, en dat het verlaten van de bevelen van Allah en het volgen van de bevelen van een ander ook onder shirk vallen.[9]

Footnotes

  1. ^ De Kuran 31:13
  2. ^ De Kuran 4:48
  3. ^ De Kuran 2:29-30
  4. ^ Bediuzzaman Said Nursi, De Brieven, p. 75
  5. ^ De Kuran 6:71, 136-138, 139; 14:30; 29:25; 7:191-192, 195, 197; 22:12-13, 73; 19:81; 25:3; 35:13-14, 40; 17:56
  6. ^ Zie de Kuran 9:31
  7. ^ De Kuran 3:64
  8. ^ De Kuran 25:43
  9. ^ Ali Arslan Aydın, Islamitische geloven, (Tewhid en Kennis van het Woord), Uitgeverij Gonca: 289-291.

Gerelateerde vragen